De collector is het hart van je vloerverwarming. Alle kringen vertrekken er en komen er terug. Toch wordt de plaats ervan vaak bepaald door wat er toevallig nog vrij is: een hoekje in de berging, achter de deur van de wasplaats. Dat is jammer, want weinig keuzes hebben zoveel invloed op de rest van het legplan.
Wat is een collector precies?
Een collector (in Nederland zeg je eerder verdeler) bestaat uit twee balken boven elkaar. De aanvoerbalk verdeelt het warme water over de kringen, de retourbalk verzamelt het afgekoelde water. Per kring zit er op de aanvoer vaak een debietmeter waarmee je de kring inregelt, en op de retour een klep voor de thermostaat van die ruimte. Bovenaan zit een ontluchter.
Bij een warmtepomp of ketel die warmer water levert dan de vloer aankan, hangt er ook nog een pompgroep met een mengventiel bij. Dat vraagt extra plaats: reken bij het plannen niet enkel op de balken zelf.
Waarom de plaats zo belangrijk is
Elke kring heeft een aanvoer- en een retourleiding van de collector tot de ruimte. Hoe verder de collector staat, hoe langer die leidingen. En dat heeft drie gevolgen:
- Kortere kringen in de ruimte zelf. Een kring mag ongeveer 100 meter lang zijn, leidingen inbegrepen. Elke meter extra afstand kost je twee meter buis die je niet meer in de kamer kunt leggen. Zie maximale kringlengte.
- Meer buizen door dezelfde gang. Alle leidingen komen samen bij de collector. Staat die ver weg, dan lopen ze met z'n allen door de hal of de gang, en die wordt warm.
- Meer werk en meer materiaal, zonder dat er één kamer warmer van wordt.
In het voorbeeld hierboven scheelt het ruim dertig meter buis, voor dezelfde vier kringen. Dat is niet enkel materiaal. De twee woonkamerkringen krijgen in de hoekvariant elk tien à twaalf meter extra leiding. Die meters gaan af van wat de kring in de kamer zelf kan leggen, zodat een woonkamer die met twee kringen net lukte, er plots drie nodig heeft.
Waarom de gang of hal zo vaak wint
- Hij ligt centraal. In de meeste woningen komen alle ruimtes op de hal uit. Van daaruit is elke deur dichtbij.
- De leidingen verwarmen hem. Alle aanvoerleidingen samen geven zoveel warmte af dat de hal vaak geen eigen kring nodig heeft. In het voorbeeld in het stappenplan zie je dat terug.
- Hij is bereikbaar. Je moet er af en toe bij: ontluchten, inregelen, een thermostaatkop vervangen. In een hal kan dat zonder door een slaapkamer te lopen.
- Er is wandruimte. Een inbouwkast of een nis voor de collector past vaak onder de trap of in een muur naast de meterkast.
Wanneer wordt het te warm?
In een ruime hal zijn die leidingen gratis verwarming. In een smalle gang naar een slaapkamer, of vlak voor een deur waar tien kringen door moeten, kan het te veel worden. Twee oplossingen:
- Isoleer het eerste stuk van de leidingen met een isolatiehuls, zodat ze pas warmte afgeven in de ruimte waar ze naartoe gaan.
- Spreid de leidingen over twee deuropeningen, of plaats een tweede collector.
Te veel buizen door één deur is trouwens een van de fouten die we het vaakst zien. Ook hoe ze door een andere kamer lopen, verdient aandacht: liefst in een strook langs de muur, niet dwars door de kring van die kamer.
Waar je nog op let
- Eén collector per verdieping. Kringen van het gelijkvloers en de verdieping op één collector samenbrengen, gaat meestal ten koste van de lengte. Twee collectoren zijn eenvoudiger.
- Hoogte. De onderkant van de collector moet hoog genoeg zitten om de buizen in een ruime bocht de vloer in te laten gaan. Hoeveel ruimte dat vraagt, staat bij de collectorkast: die maat bepaalt mee hoe groot de nis wordt.
- Niet in een slaapkamer. De thermische aandrijvingen op de kleppen maken af en toe een klikje, en een pompgroep zoemt. In een slaapkamer hoor je dat.
- Dicht bij de stijgleiding. De aanvoer van de warmtepomp of ketel naar de collector telt niet mee in je kringen, maar een korte weg scheelt wel warmteverlies.
- Aantal groepen. Tel je kringen en neem een collector met een of twee aansluitingen extra. Hoeveel kringen je nodig hebt, lees je in hoeveel kringen heb je nodig.
Twee plaatsen vergelijken
Twijfel je tussen twee plekken, teken dan beide. Leg de kringen, trek de leidingen naar de collector en tel de totale lengte. Het verschil is vaak groter dan je verwacht, en de keuze daarna meestal eenvoudig. In de Vloerverwarmingplan app sleep je de collector naar een andere plaats en sluit je de kringen opnieuw aan, zonder alles opnieuw te tekenen.
