Een legplan voor vloerverwarming klinkt als iets voor de installateur of de webshop waar je de buizen koopt. Toch loont het om het zelf eens te tekenen, ook als iemand anders het uiteindelijk legt. Jij weet waar de keukenkasten komen, welke kamer 's ochtends koud is en waar de zetel staat. En zodra je een eerste versie op papier hebt, zie je meteen of de collector op een slimme plek staat en of je vijf of zeven kringen nodig hebt.
Twijfel je nog wat er precies op zo'n plan hoort? Lees dan eerst wat een legplan is. In dit stappenplan gaan we ervan uit dat je dat weet en meteen wilt beginnen.
Wat heb je nodig?
- Een grondplan van de verdieping, liefst met binnenmaten. Een plan van de architect is ideaal, een eigen opmeting met een rolmeter werkt ook.
- Een idee van de inrichting: waar komen vaste kasten, het bad, de douche en het toilet?
- De warmtebron. Met een warmtepomp werk je met lage watertemperaturen, en dat beïnvloedt de legafstand.
- Een uur of twee, en een tool om te tekenen. Papier en potlood kan, maar varianten vergelijken gaat veel sneller in de gratis editor.
Stap 1: teken het grondplan op schaal
Begin met de muren, ramen en deuren. Werk met binnenmaten: de buis ligt tussen de muren, niet eronder. Teken de deuropeningen mee, want daar moeten straks de aanvoerleidingen door.
Let op één detail dat vaak vergeten wordt: staan de binnenmuren al voordat de chape gegoten wordt? In de meeste nieuwbouw wel. Dan loopt elke leiding naar een andere ruimte via een deuropening, en dat bepaalt hoe je later de kringen aansluit.
Stap 2: bepaal wat je verwarmt
Niet elke vierkante meter moet verwarmd worden. Onder vaste keukenkasten, een inbouwbad of een dressing gaat de warmte gewoon verloren. Teken die zones op je plan en arceer ze. Doe hetzelfde met de plekken waar later in de vloer geboord wordt, zoals een staand toilet. Welke zones je beter uitspaart, lees je in ons artikel over waar je géén vloerverwarming legt.
Kijk ook naar de warmtevraag. Heb je een EPB-verslag of een warmteverliesberekening, dan weet je per ruimte hoeveel watt er nodig is. Zo niet, dan werk je met richtwaarden: badkamers en ruimtes met veel glas vragen meer, slaapkamers minder.
Stap 3: plaats de collector
De collector (of verdeler) is het vertrekpunt van elke kring. Hoe centraler hij staat, hoe korter de aanvoerleidingen en hoe makkelijker de rest van het plan. In veel woningen is de hal of de inkom de beste plek. Waarom dat zo is en wat er misgaat als de collector in een uithoek belandt, lees je in de beste plaats voor je collector.
Stap 4: kies de legafstand
De legafstand is de afstand tussen twee buizen, van hart tot hart. De gangbare waarden zijn 10, 15 en 20 cm. Hoe dichter de buizen liggen, hoe meer warmte de vloer afgeeft bij dezelfde watertemperatuur, maar hoe meer buis je nodig hebt. Een badkamer ligt meestal op 10 cm, een woonkamer op 10 of 15 cm. Alle afwegingen staan in legafstand: 10, 15 of 20 cm. Heb je grote ramen tot op de vloer, bekijk dan ook of een randzone zinvol is.
Stap 5: verdeel de ruimtes in kringen
Nu wordt het rekenwerk. Per vierkante meter heb je 1 gedeeld door de legafstand aan buis nodig: 10 m bij 10 cm, 6,7 m bij 15 cm en 5 m bij 20 cm. Tel daar de aanvoer en de retour naar de collector bij, en blijf per kring onder ongeveer 100 meter. Is een ruimte te groot, dan splits je ze in twee of drie kringen.
Hoe je dat concreet uitrekent, staat in hoeveel kringen heb je nodig. En waarom die 100 meter geen willekeurig getal is, leggen we uit in maximale kringlengte.
Stap 6: kies het legpatroon en teken de leidingen
Voor elke kring kies je een patroon. Het slakkenhuis (een dubbele spiraal) geeft de gelijkmatigste vloer en is de standaard in woonruimtes. De meander (heen en weer) is handig in smalle ruimtes en om de warmste buis langs een koude gevel te leggen. Het verschil zie je in slakkenhuis of meander.
Teken daarna de aanvoerleidingen van elke kring naar de collector. Laat ze niet dwars door een andere kring lopen, maar reserveer een strook langs de muur. Ligt er een uitzettingsvoeg in de chape, dan mag een kring daar nooit zelf overheen. Hoe je dat oplost, lees je in uitzettingsvoegen en dilatatie.
Stap 7: controleer en exporteer
Loop het plan nog één keer door met deze vragen:
- Blijft elke kring, inclusief aanvoer en retour, onder ongeveer 100 meter?
- Zijn de kringen ongeveer even lang? Grote verschillen maken het inregelen lastig.
- Loopt er geen buis onder vaste kasten, het bad of op de plaats van het toilet?
- Gaan er niet te veel leidingen door één deuropening?
- Zit er in elke ruimte een kring, en elke kring in één ruimte (of één veld)?
De fouten die we het vaakst tegenkomen, staan op een rij in 10 fouten in legplannen. Klopt alles, exporteer het plan dan als PDF. In de app krijg je daar een kringentabel met de lengte van elke kring bij, en een materiaalstaat met het totaal aantal meter buis en het aantal groepen dat je collector nodig heeft. De PDF gaat naar de installateur, en een exemplaar bewaar je in je bouwdossier. Over tien jaar ben je blij dat je weet waar de buizen liggen als je een kast wilt vastschroeven.
Een uitgewerkt voorbeeld
Hieronder een gelijkvloers van 12 bij 7,4 meter, getekend volgens de zeven stappen. De buizen zijn schematisch getekend, de lengtes in de tabel zijn berekend met een legafstand van 15 cm.
Een paar keuzes die je in het voorbeeld ziet:
- De woonkamer is in twee gesplitst. Met 26,4 m² zou één kring op 15 cm uitkomen op ongeveer 180 meter buis, veel te lang. Twee kringen van 91 en 94 meter liggen mooi in dezelfde grootteorde.
- De keukenkasten zijn uitgespaard. De kring ligt enkel onder het vrije deel van de keuken: 11,4 m² in plaats van 15,8 m².
- De collector staat in de hal, vlak bij de deuren van woonkamer en keuken. Daardoor blijven de aanvoerleidingen kort.
- Berging, wc en wasplaats hebben geen kring. Dat is een keuze, geen regel. Wil je het toilet toch verwarmen, dan kan daar een kleine kring bij.
En bij een renovatie?
De stappen blijven dezelfde, maar de randvoorwaarden veranderen. Je hebt vaak weinig opbouwhoogte, werkt met dunnere buizen en dus kortere kringen. Wat dat betekent voor je plan, lees je in een legplan tekenen voor een renovatie.
Zelf proberen
De snelste manier om het te leren, is het gewoon te doen. Open de Vloerverwarmingplan app, teken je ruimtes, zet de collector neer en leg de eerste kring. Het is gratis, je hebt geen account nodig en je exporteert het resultaat als PDF.
